iPRES 2008 (4): online

De iPRES papers zijn gepubliceerd: http://www.bl.uk/ipres2008/programme.html . Meer dan 300 pagina's met de state of the art van duurzame toegankelijkheid in de hele wereld. Er zit veel lezenswaardigs tussen, maar wat dat is zal voor iedereen verschillen. In ieder geval de moeite waard om even de inhoudsopgave te scannen en je eigen favorieten eruit te halen.

iPRES 2008 (3): duurzaamheid is uittoegang is in

Diverse sprekers (o.a. Lynne Brindley, de CEO van de British Library, Steve Knight van de National Library of New Zealand, Carlos Oliveira van de Europese Commissie en Martha Anderson van de Library of Congress) pleitten tijdens de iPRES 2008 voor een aanpassing van de tot nu toe gebruikelijke vakterminologie: digitale duurzaamheid is op zich slechts een middel in dienst van het einddoel: toegang, gebruik. In onze communicatie zouden we dat meer moeten benadrukken, onderling, maar zeker ook naar de gremia (vaak overheden) die het onderzoek subsidiëren, en niet te vergeten naar het grote publiek. Immers, zo benadrukte Anderson, brede publieke steun is een voorwaarde voor politieke steun en de bereidheid om ergens geld in te stoppen.

In het Engels ligt het alternatief nogal voor de hand: Permanent Access, of, zoals Lynne Brindley suggereerde: 'Preservation for Access'.

In het Nederlands ben ik er nog niet helemaal uit. 'Bewaren om toegang te verlenen' klinkt lang niet zo compact als het Engelse 'preservation for access'. Permanente toegang? Langetermijntoegang?

Juist gekozen woorden zijn belangrijk in communicatie, heel belangrijk. Woorden roepen direct emotie op, en hoe rationeel we ook denken te zijn, we reageren daar onbewust wel op. Daarom nodig ik de lezer gaarne uit om suggesties te doen, via het reactieformulier of rechtstreeks aan inge.angevaare@kb.nl. Wat wordt de Nederlandse variant van 'permanent access'?


NL op de iPRES: Stadsarchief Amsterdam collega's Emmy Ferbeek, Ellen Fleurbaay en Birgit Hoomans.

iPRES 2008 (2):"Joined up and working"?

(iPRES 2008, blog 2) De organisatoren hadden voor de iPRES 2008 een optimistisch motto gekozen: "Joined up and working". Dat was ook de sfeer waarin Adam Farquhar, Hoofd 'Digital Library Technology' bij de British Library en actief in het Europese PLANETS project, de conferentie opende: er gebeurt van alles, 'research is paying off', er komen eindelijk commerciële archiveringssystemen op de markt en men werkt samen over lands- en disciplinegrenzen heen.

Twee dagen en zo'n 66 (! - sommige in parallelsessies) lezingen later was het Steve Knight van de National Library of New Zealand die de conferentie heel wat nuchterder sloot: ja, er gebeurt van alles, maar "joined up and working" zijn we nog lang niet. Waarom wordt er bijvoorbeeld op twee plekken onafhankelijk van elkaar gewerkt aan registers van digitale bestandsformaten (Global Digital Format Registry GDFR in de VS en PRONOM in Engeland)? Waarom worden gereedschappen als Jhove2 (VS) en DROID (UK), die elkaar in elk geval deels overlappen, los van elkaar ontwikkeld? En wie of wat gaat er voor zorgen dat de resultaten van het EU PLANETS project na afloop van het project worden onderhouden en daadwerkelijk gebruikt kunnen worden?

Ook de sessie over nationale en internationale samenwerkingsverbanden leverde de constatering op dat samenwerking, hoewel hoog op een ieders beleidsagenda, in de praktijk nog erg lastig te realiseren is. De betrokken organisaties en disciplines hebben soms te verschillende belangen om goed samen te kunnen werken en vaak ontbreekt er zoiets fundamenteels als vertrouwen in elkaars oplossingen (met name vaak voelbaar in de discussies tussen bibliotheken enerzijds en archieven anderzijds).

Daar komt bij, zo merkte Martha Anderson van de Amerikaanse Library of Congress terecht op, dat culturele erfgoedinstellingen vaak moeten concurreren om schaarse (overheids-)middelen. Dat vraagt om duidelijke profilering van de eigen instelling, niet om samenwerking (en efficiënte gebruikmaking van overheidsgelden!).

Wat betekent dit voor initiatieven als de NCDD, maar ook voor de Europese koepel Alliance for Permanent Access kun je je afvragen. Enerzijds dat een hecht samenwerkingsverband niet vanzelf ontstaat, dat voor het winnen van vertrouwen tijd en veel inspanning nodig is. Maar misschien valt er ook inspiratie te halen uit het Amerikaanse voorbeeld. Martha Anderson vertegenwoordigt het National Digital Information Infrastructure and Preservation Program NDIIPP (spreek uit: nndip), en publiceerde daar onlangs een interessant artikel over in het International Journal of Digital Curation. NDIIPP is ontstaan in 2000 toen het Amerikaanse Congres 100 miljoen dollar ter beschikking stelde voor digitale duurzaamheidsprojecten. Geld is uiteraard een mooie drijfveer voor samenwerking, maar nu het geld zo'n beetje is uitgegeven, ziet Anderson dat vooral rond de content, rond inhoudelijke overeenkomsten tussen collecties, op heel natuurlijke wijze netwerken van samenwerkingspartners ontstaan. Binnen zulke netwerken ontstaan ook diverse 'stewardship' rollen die partners in het geheel kunnen vervullen. Het programma heeft inmiddels een stevige basis in de Amerikaanse samenleving, zo stevig dat organisaties er bij willen horen ook al levert het niet direct geld op.

Zouden we zoiets in Europa ook kunnen bouwen? Het is misschien geen toeval dat het succesvolle Duitse 'Kompetenznetzwerk Langzeitarchivierung' nestor zijn financiële start heeft gekregen van het Duitse Ministerie voor OCW.

(Zie ook het uitgebreide verslag van Chris Rusbridge van het Digital Curation Centre, die dieper ingaat op de meer technische lezingen; de teksten van de lezingen worden binnenkort gepubliceerd op de website van de conferentie.)

iPRES 2008 (1): boordevol & waardevol

De iPRES 2008 zit erop. Het was een boordevol en waardevol programma met 'snapshots' (presentaties van 15 minuten) van activiteiten op het gebied van digitale duurzaamheid van over de hele wereld, na te lezen in de uitgebreidere proceedings die al tijdens de conferentie ter beschikking werden gesteld. Het hoofd zit even helemaal vol. In de komende dagen een aantal blogs met hoogtepunten.